یاتاقان ها بالشتک هایی هستند که میل لنگ را روی بدنه موتور نگه می دارند و نیز محل اتصال دسته شاتون ها به میل لنگ بر روی آن ها تکیه دارد  در واقع مهم ترین بخش چرخشی موتور ماشین همین یاتاقان ها هستند و چون وجود آنها باعث می شودکه اصطکاک بین فلزات حذف شود هر گونه اختلالی در این مکانیزم باعث از بین رفتن لایه روغن oil film  و تماس فلز با فلز می شود که در اصطلاح به آن یاتاقان زدن می گویند حال به علل مختلف یاتاقان زدن

خودرو می پردازیم.

unnamed file 3 300x200 - علت یاتاقان زدن خودرو

تماس میل لنگ با شاتون و نیز پایه های نگهدارنده بدنه موتور از طریق یاتاقان است و این یاتاقانها روی لایه ای از روغن حرکت می کنند اگر به هر دلیلی این لایه روغن از بین برود تماس فلز با فلز صورت می گیرد که نتیجه اش اصطکاک و تولید حرارت شدید است ( از طرفی موتورهای احتراق داخلی خودشان گرمای زیادی هم تولید می کنند و این گرم شدن مزید بر علت شده و شتاب می گیرد).

سایش و گرمای زیاد سبب ذوب شدن و از بین رفتن لایه درونی یاتاقانها که به آن  بابیت Babbitt  گفته ی شود می کردد فلز با فلز تماس پیدا کرده و صدای  تلق تلق مینماید به گوش می رسد که راننده با تجربه باید موتور را سریعا خاموش کند.

اگر میزان ذوب شدن بابیت زیاد باشد پس از سرد شدن به میل لنگ چسبیده و مانع حرکت میل لنگ و روشن شدن موتور میشود ولی اگر میزان ذوب شدن کم باشد موتور روشن میشود ولی صدای لق لق میدهد.

توجه:وقتی موتور یاتاقان میزد بلافاصله باید موتور خاموش شود در غیر اینصورت سبب کج شدن میل لنگ میشود.

استفاده از روغن نامرغوب و غیر اصلی (Fake) و تعویض دیرهنگام آن سبب بروز حالت لجنی در روغن میشود. در این حالت با پدیدار شدن رسوبات و جرم قطعات خودرو دچار جرم‌گرفتگی می‌شوند زمانی که این جرم‌گرفتگی به مجاری روغن نفوذ کند سبب اختلال در فرآیند روغن‌کاری می‌شود که این جرم‌گرفتگی مسیرهای انتقال روغن و جرم‌گرفتگی خود پمپ روغن سبب عدم روغن‌کاری صحیح یاتاقان‌ها میشود و یاتاقان‌ها در شرایط بسیار بدی قرار میگیرد.

وجود براده در کف کارتل روغن سبب تجمع پلیسه و رسوبات در توری فیلتر روغن میشود. سیستم CVVT و زنجیر تایم و سفت کن‌های هیدرولیکی آن نیز جرم شدیدی میگیرد . با باز کردن پایین موتور متوجه میشوید که بابیت یاتاقان‌های متحرک سیلندرها نیز از بین رفته است. یاتاقان متحرک قطعه نیم دایره شکل است که بین شاتون و میل‌لنگ قرار دارد و بابیت به سطح داخلی یاتاقان که آبکاری شده است گفته می‌شود.

علائمی که نشان میدهد موتور ممکن است یاتاقان بزند:

چراغ روغن روشن مانده و گاهی چشمک میزند. در دور آرام (۹۷۰rpm) هیچ صدایی از موتور بگوش نمی‌رسید. با افزایش دور از 1200 rpm به بالا صدای یاتاقان‌های متحرک کاملاً واضح شنیده می‌شد. این صدا شبیه به صدای برخورد دو فلز به یکدیگر است.

اگر ماشین یاتاقان یا شاتون  بزند که باید میل لنگ هم  به  تراشکاری رفته و بر اساس مقدار خرابی که در آن ایجاد شده بر اساس اندازه های استاندارد میل لنگ و یاتاقان تراش داده شود گاهی هم اصلا میل لنگ قابل تعمیر نیست چون یا قبلا تراش رفته و به اصطلاح اندازه اش 60 است و یا آنقدر صدمه دیده که قابل تعمیر نیست .

علت یاتاقان زدن موتور چیست ؟

چه موقع باید یاتاقان ها را عوض کرد

در صورت وجود هر گونه خراشیدگی و یا سائیدگی بابیت یاتاقانها ؛ لازم است که یاتاقان تعویض شود. وقتی بعد از گذشت ۱۰ سال یا پیمودن مسافتی بالای ۱۰۰ هزار کیلومتر موتور را برای تعمیر اساسی باز می کنید  بهر حال بهتر است یاتاقانها تعویض شوند.